Dikey hareketlilik bir toplumda sınıflar arası geçişleri ifade eder. Osmanlı toplumunda ayrı fonksiyonlara sahip zümreler arasında aşılmaz engeller yoktu. Buna göre; I. fethedilen topraklarda hoşgörü politikası izlenmesi, II. konargöçerlerin tarımla uğraşmaya özendirilmesi, III. medrese öğrenimi görenlerin adalet ve eğitim teşkilatları ile sivil bürokraside üst makamlara gelebilmesi durumlarından hangileri, Osmanlı toplumunda dikey hareketlilik yaşandığının göstergesidir?
