Orta Çağın en önemli denizci devletleri olan Venedik ve Cenevizlilerin Coğrafi Keşifler sürecine katılmamalarında; I. coğrafya bilgisinde ve gemicilik tekniğinde geri kalmaları, II. Akdeniz ticaretinden önemli pay almaları, III. Osmanlı egemenliği altında olmaları durumlarından hangilerinin etkili olduğu savunulabilir?
