Mezopotamya uygarlığı, başta Anadolu, Ege ve Pers uygarlıkları olmak üzere Orta Doğu kültürleri üzerinde derin izler bırakmış ve onları etkilemiştir. Bu duruma; I. ticari ilişkiler, II. göç hareketleri, III. savaş faktörlerinden hangilerinin neden olduğu savunulabilir?