Elviye-i Selase adıyla bilinen Kars, Ardahan ve Batum (üç sancak); Rusya ile 3 Mart 1918'de imzalanan Brest Litowsk Antlaşması'yla Osmanlı Devleti’ne bırakılmıştı. Buna rağmen, Kurtuluş Savaşı yıllarında bu topraklar için yeniden silahlı mücadele verilmesinde; I. Osmanlı Devleti’nin savaştan yenik çıkması, II. bu illerin Ermeni ve Gürcüler tarafından işgal edilmesi, III. Moskova Antlaşması ile Batum’un Gürcistan’a bırakılması durumlarından hangileri etkili olmuştur?
